Internet

3 września jest 246. (w latach przestępnych 247.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 119 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Panny.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Antoni, Bartłomiej, Bartosz, Bazylisa, Bronisław, Erazma, Feba, Gerard, Gerarda, Grzegorz, Izabela, Jan, Maryn, Maryniusz, Mojmir, Natalis, Przecław, Przedsław, Serapia i Szymon.
• Australia – Dzień Flagi
• San Marino – Święto Republiki
• Katar – Święto Niepodległości
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Feba
  • św. Grzegorz I (papież)
  • św. Maryn (pustelnik)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1856 – na kanały mazurskie wypłynął pierwszy parowiec Masovia.
• 1863 – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Panasówką.
• 1881 – otwarto Teatr Nowy w Warszawie.
• 1914 – I wojna światowa: Rosjanie zajęli Lwów.
• 1935 – w porcie w Gdyni żaglowiec Dar Pomorza zakończył rejs dookoła świata.
• 1935 – w Warszawie wyszedł pierwszy numer tygodnika naukowo-technicznego Młody Zawodowiec.
• 1939 – kampania wrześniowa:
  • początek akcji niemieckich dywersantów w celu opanowania Bydgoszczy, nazywanej w niemieckiej propagandzie "krwawą niedzielą".
  • powołano dowództwo obrony Warszawy, na czele którego stanął gen. bryg. Walerian Czuma.
  • utworzono Legion Czesko-Słowacki.
• 1941 – w obozie Auschwitz dokonano pierwszej masowej egzekucji z użyciem Cyklonu B.
• 1944 – 34. dzień powstania warszawskiego: nasilenie walk na Śródmieściu – zmasowane ostrzeliwanie dzielnicy artylerią i sztukasami.
• 1948 – stanowisko sekretarza generalnego PPR objął Bolesław Bierut.
• 1972 – założono Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. F. Żwirki i S. Wigury w Dęblinie.
• 1973 – premiera filmu Hubal.
• 1980 – podpisanie w Jastrzębiu-Zdroju tzw. porozumień jastrzębskich.
• 1982 – premiera filmu Bołdyn.
• 1987 – katastrofa kolejowa na stacji Warszawa Włochy.
• 1987 – katastrofa tramwajowa w Warszawie.
• 1999 – po raz pierwszy w telewizji TVN ukazała się polska wersja teleturnieju Milionerzy.
• 2005 – ukazało się premierowe wydanie magazynu Dzień Dobry TVN.
• 2007 – Forum Obywatelskiego Rozwoju rozpoczęło oficjalną działalność.
• 2007 – wystartował kanał biznesowy TVN CNBC.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Oliver Cromwell podczas bitwy pod Worcester (1651)

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
3 września

•   401 p.n.e. – wojna domowa w Persji: bitwa pod Kunaksą.
•    36 p.n.e. – wojny domowe Rzymu: zwycięstwo floty Oktawiana nad flotą Sekstusa Pompejusza w bitwie w Zatoce Naulochus.
•   301 – założono San Marino.
•   590 – rozpoczął się pontyfikat Grzegorza I Wielkiego.
•   863 – zwycięstwo wojsk bizantyńskich nad arabskimi w bitwie pod Melitene.
• 1189 – Ryszard I Lwie Serce został koronowany na króla Anglii.
• 1260 – Mamelucy pokonali Mongołów w bitwie pod Ajn Dżalut, co zahamowało ich ekspansję na Bliskim Wschodzie.
• 1612 – wojna polsko-rosyjska: została stoczona bitwa pod Moskwą; nieudana próba odsieczy oblężonej na Kremlu polskiej załogi, podjęta przez hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza.
• 1650 – wojna domowa w Anglii: siły angielskiego parlamentu pod wodzą Olivera Cromwella pokonały szkockich rojalistów w bitwie pod Dunbar.
• 1651 – król Karol II został pobity przez Olivera Cromwella w bitwie pod Worcester.
• 1741 – wojna szwedzko rosyjska: klęska Szwedów w bitwie pod Lappeenranta.
• 1758 – król Portugalii Józef I został ranny w zamachu na swoje życie.
• 1777 – na Cooch's Bridge w Maryland po raz pierwszy wywieszono flagę USA.
• 1783 – zawarto pokój wersalski kończący wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
• 1791 – Francuskie Zgromadzenie Ustawodawcze uchwaliło pierwszą w dziejach Francji konstytucję.
• 1843 – w Grecji doszło do rebelii wojskowej, w wyniku której przywrócono monarchię konstytucyjną.
• 1855 – zwycięstwo armii amerykańskiej nad Siuksami w bitwie pod Ash Hollow.
• 1863 – wojna z Dakotami: rozpoczęła się bitwa pod Whitestone Hill.
• 1877 – X wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Łoweczem.
• 1884 – Robert Stout został po raz drugi premierem Nowej Zelandii.
• 1904 – wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa pod Liaoyang.
• 1914 – kardynał Giacomo della Chiesa obrany papieżem; przyjął imię Benedykta XV.
• 1939 – II wojna światowa: Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia wypowiedziały wojnę III Rzeszy; rozpoczęła się tzw. dziwna wojna.
• 1943 – Włochy podpisały zawieszenie broni z aliantami.
• 1950 – Giuseppe Farina został pierwszym mistrzem świata F1.
• 1953 – weszła w życie Europejska Konwencja Praw Człowieka.
• 1960 – na igrzyskach olimpijskich w Rzymie Zdzisław Krzyszkowiak zdobył złoty medal w biegu na 3000 m z przeszkodami.
• 1967 – w Szwecji wprowadzono ruch prawostronny (Dagen H).
• 1971 – cztery mocarstwa podpisały traktat ws. Berlina Zachodniego.
• 1971 – Katar uzyskał niepodległość.
• 1976 – sonda Viking 2 wylądowała na Marsie.
• 1984 – Pieter Willem Botha został prezydentem RPA.
• 1990 – Mircea Snegur został prezydentem Mołdawii.
• 1995 – został założony portal aukcyjny eBay.
• 1997 – przy podchodzeniu do lądowania w kambodżańskiej stolicy Phnom Penh rozbił się wietnamski Tu-134. Zginęło 65 osób, jedna została ranna.
• 2000 – Jan Paweł II beatyfikował swoich poprzedników: Piusa IX i Jana XXIII.
• 2003 – Pak Pong-ju został premierem Korei Północnej.
• 2004 – szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została odbita z rąk napastników przez rosyjskie siły specjalne. Ponad trzystu zakładników zginęło podczas szturmu.
• 2007 – opanowano trwające od 28 czerwca pożary lasów w Grecji; zginęły w nich 84 osoby.
• 2009 – na cmentarzu Forest Lawn w Los Angeles został pochowany Michael Jackson.

[edytuj] Urodzili się

• 1568 – Adriano Banchieri, włoski kompozytor, organista (zm. 1634)
• 1680 – Piotr Sans i Yordà, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1747)
• 1695 – Pietro Locatelli, włoski kompozytor (zm. 1764)
• 1698 – Adam Stanisław Grabowski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1766)
• 1775 – Józef Fernández, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)
• 1781 – Eugeniusz de Beauharnais, francuski generał, syn Józefiny, żony Napoleona Bonapartego (zm. 1824)
• 1859 – Jean Jaures, francuski polityk, historyk i filozof (zm. 1914)
• 1868 – Józef Wybicki, polski lekarz, polityk, minister (zm. 1929)
• 1869 – Fritz Pregl, austriacki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1930)
• 1875 – Ferdinand Porsche, niemiecki konstruktor samochodów (zm. 1951)
• 1878 – Dorothea Douglass Chambers, brytyjska tenisistka, siedmiokrotna mistrzyni Wimbledonu (zm. 1960)
• 1880 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (zm. 1967)
• 1886 – Juliusz Drapella, polski dowódca wojskowy (zm. 1946)
• 1891 – Marcel Grandjany, francuski harfista (zm. 1975)
• 1899 – Frank Macfarlane Burnet, australijski biolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1985)
• 1900
  • Eduard van Beinum, holenderski dyrygent (zm. 1959)
  • Urho Kaleva Kekkonen, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1986)
• 1901 – Antoni Falkiewicz, internista, kardiolog, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (zm. 1977)
• 1905 – Carl David Anderson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
• 1910
  • Marion Francis Forst, amerykański duchowny katolicki, biskup (zm. 2007)
  • Maurice Papon, francuski polityk, kolaborant (zm. 2007)
• 1911 – Stanisław Libner, polski aktor (zm. 1981)
• 1913
  • Alan Ladd, amerykański aktor (zm. 1964)
  • Anna Czernienko, pierwsza dama ZSRR
• 1914 – Stefan Lichański, polski eseista, krytyk literacki (zm. 1983)
• 1918 – Helen Wagner, amerykańska aktorka (zm. 2010)
• 1920 – Paul Hamburger, austriacki pianista, pedagog (zm. 2004)
• 1925 – Hank Thompson, amerykański piosenkarz country (zm. 2007)
• 1926 – Irene Papas, grecka aktorka
• 1928
  • Danuta Siedzikówna, polska sanitariuszka AK (zm. 1946)
  • Gaston Thorn, luksemburski polityk, przewodniczący Komisji Europejskiej (zm. 2007)
  • Marianne Kiefer, niemiecka aktorka (zm. 2008)
  • Ion Druţă, mołdawski pisarz
• 1929 – Carlo Clerici, szwajcarski kolarz (zm. 2007)
• 1930 – Henryk Górski, polski lekarz, twórca ekslibrisów
• 1932
  • Jerzy Łojek, polski historyk (zm. 1986)
  • Eileen Brennan, amerykańska aktorka
  • Stanisław Michalski, polski aktor
• 1933 – Jan Ibel, polski aktor (zm. 1980)
• 1934 – Freddie King, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1976)
• 1936
  • Zin Al-Abidin Ben Ali, tunezyjski wojskowy, polityk, prezydent Tunezji
  • Albert Verria, albański aktor
• 1938 – Ryōji Noyori, japoński chemik, laureat Nagrody Nobla
• 1940 – Eduardo Galeano, urugwajski dziennikarz i pisarz
• 1941 – Stan Borys, polski wokalista zespołów: Blackout i Bizony
• 1943 – Valerie Perrine, amerykańska aktorka
• 1946
  • Włodzimierz Szymanowicz, polski poeta (zm. 1967)
  • Zbigniew Smolarek, polski kontradmirał, lotnik
• 1947
  • Kjell Magne Bondevik, norweski polityk, premier Norwegii
  • Zbigniew Kamiński, polski reżyser filmowy
• 1948
  • Levy Mwanawasa, zambijski polityk, prezydent Zambii (zm. 2008)
  • Krzysztof Zaleski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 2008)
• 1949 – Piotr VII, cypryjski duchowny prawosławny, patriarcha Aleksandrii (zm. 2004)
• 1953 – Jean-Pierre Jeunet, francuski reżyser filmowy
• 1955 – Steve Jones, brytyjski gitarzysta zespołu Sex Pistols
• 1956 – Raúl Lozano, argentyński trener siatkówki, selekcjoner reprezentacji Polski
• 1964 – Bogdan Łyszkiewicz, polski muzyk zespołu Chłopcy z Placu Broni (zm. 2000)
• 1965 – Charlie Sheen, amerykański aktor
• 1966
  • Angelo Hugues, francuski piłkarz, bramkarz
  • Wojciech Wróblewski, polski aktor
• 1968 – Piotr Rubik, polski kompozytor
• 1970
  • Piotr Bujno, polski aktor
  • Gareth Southgate, angielski piłkarz, reprezentant Anglii
• 1972 – Maja Ostaszewska, polska aktorka
• 1976:
  • Jacek Karnowski, polski dziennikarz
  • Michał Karnowski, polski dziennikarz
• 1978 – Karina Seweryn, polska aktorka
• 1979
  • Krzysztof Cegielski, polski żużlowiec
  • Tomo Miličević, gitarzysta zespołu 30 seconds to Mars
• 1980 – Andreas Jonsson, szwedzki żużlowiec
• 1985 – Scott Carson, angielski piłkarz, bramkarz, reprezentant Anglii
• 1998 – Brajan Chlebowski, polski bohater (zm. 2005)

[edytuj] Zmarli

• 1658 – Oliver Cromwell, angielski polityk, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii, przywódca rewolucji angielskiej (ur. 1599)
• 1667 – Alonso Cano, hiszpański rzeźbiarz, malarz, architekt (ur. 1601)
• 1839
  • Maria Pak K'un-agi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1786)
  • Barbara Kwon Hui, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1794)
  • Jan Pak Hu-jae, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1798 lub 1799)
  • Barbara Yi Chong-hui, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1799)
  • Maria Yi Yon-hui, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1804)
  • Agnieszka Kim Hyo-ju, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1816)
• 1846 – Stanisław Chołoniewski, hrabia, polski duchowny katolicki, publicysta, pisarz (ur. 1791)
• 1872 – Oskar Flatt, polski krajoznawca, autor monografii Łodzi (ur. 1822)
• 1883 – Iwan Turgieniew, rosyjski pisarz (ur. 1818)
• 1929 – Jan Kanty Steczkowski, polski ekonomista, prawnik, polityk, minister skarbu, premier Rady Regencyjnej (ur. 1862)
• 1935 – Franciszek Nowicki, polski poeta, taternik, projektodawca Orlej Perci (ur. 1864)
• 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
  • Roman Rozmiłowski, polski żołnierz AK, major, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1915)
  • Jerzy Tyczyński, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1923)
• 1948
  • Abraham Myerson, amerykański psychiatra (ur. 1881)
  • Edvard Beneš, czechosłowacki polityk, prezydent Czechosłowacji (ur. 1884)
• 1966 – Cécile Sorel, francuska aktorka (ur. 1873)
• 1970 – Alan Wilson, amerykański muzyk (ur. 1943)
• 1974
  • Romuald Gutt, polski architekt, laureat Honorowej Nagrody SARP (ur. 1888)
  • Harry Partch, amerykański kompozytor (ur. 1901)
• 1979
  • Jan Sunderland, polski fotografik, krytyk sztuki (ur. 1891)
  • Wincenty Okołowicz, polski geograf (ur. 1906)
• 1983 – Marian Friedmann, polski aktor (ur. 1917)
• 1986 – Wirgiliusz Gryń, polski aktor (ur. 1928)
• 1989
  • Gaetano Scirea, włoski piłkarz Juventusu Turyn, Mistrz Świata (ur.1953)
  • Jan Trepczyk, kaszubski poeta, pieśniarz (ur. 1907
• 1990
  • Mieczysław Fogg, polski piosenkarz (ur. 1901)
  • Irena Oberska, polska aktorka (ur. 1912)
• 1991 – Frank Capra, amerykański reżyser filmowy (ur. 1897)
• 1992 – Wojciech Bartel, polski prawnik, specjalista prawa kanonicznego (ur. 1923)
• 1994 – Zofia Grabińska, polska aktorka, piosenkarka (ur. 1922)
• 1998 – Jacek Płuciennik, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1970)
• 2001 – Pauline Kael, amerykańska krytyk filmowy (ur. 1919)
• 2002 – Józefa Radzymińska, polska pisarka (ur. 1921)
• 2003 – Andrzej Nartowski, polski koszykarz, reprezentant Polski (ur. 1931)
• 2005 – William Rehnquist, amerykański prawnik, prezes Sądu Najwyższego USA (ur. 1924)
• 2007 – Jane Tomlinson, brytyjska lekkoatletka (ur. 1964)
• 2008
  • Françoise Demulder, francuska fotoreporterka wojenna
  • Géo Voumard, szwajcarski pianista jazzowy, producent muzyczny (ur. 1920)
• 2009
  • Anna-Maria Müller, niemiecka saneczkarka, mistrzyni olimpijska i Europy (ur. 1949)
  • Andrzej Nowik, polski marynarz Marynarki Wojennej RP, emerytowany dowódca okrętu wojennego (jednostek pomocniczych) H-5 (ur. 1964)
• 2010 – José Augusto Torres, portugalski piłkarz, reprezentant oraz selekcjoner reprezentacji Portugalii (ur. 1938)

Przypisy