Internet

Unicode (zwany czasem po polsku Unikod) – komputerowy zestaw znaków mający w zamierzeniu obejmować wszystkie pisma używane na świecie. Definiują go dwa standardy – Unicode oraz ISO 10646. Znaki obu standardów są identyczne. Standardy te różnią się w drobnych kwestiach, m.in. Unicode określa sposób składu.

Rozwijany jest przez konsorcjum, w którego skład wchodzą ważne firmy komputerowe, producenci oprogramowania, instytuty naukowe, agencje międzynarodowe oraz grupy zainteresowanych użytkowników. Konsorcjum współpracuje z organizacją ISO.

[edytuj] Kodowanie Unicode

Standard Unicode obejmuje przydział przestrzeni numeracyjnej poszczególnym grupom znaków, nie obejmuje zaś sposobów bajtowego kodowania znaków. Jest kilka metod kodowania, oznaczanych skrótowcami UCS (Universal Character Set) i UTF (Unicode Transformation Format). Do najważniejszych należą:

• UTF-32/UCS-4
• UTF-8.

Mniej popularnymi kodowaniami Unicode sÄ…:

• UTF-16
• UTF-7
• UCS-2.

Istnieją również inne kodowania, stanowiące margines lub pozostające na etapie propozycji, na przykład:

• UTF-9 i UTF-18
• UTF-EBCDIC
• UTF-6
• UTF-5.

Kody pierwszych 256 znaków Unicode pokrywają się z kodami ISO Latin 1 (czyli ISO-8859-1). Należy jednak pamiętać, że jest to zbieżność wyłącznie numerów przyporządkowanych konkretnym znakom, wartości bajtów użytych do ich zapisania mogą (i w większości kodowań będą) się różnić od tych, które uzyska się stosując Latin 1.

[edytuj] Historia standardu

• 1991 Unicode 1.0.0 (październik^[1])
• 1993 Unicode 1.1.0 (czerwiec^[1])
• 1996 Unicode 2.0.0 (lipiec^[1])
• 1998 Unicode 2.1
• 1999 Unicode 3.0.0 (wrzesieÅ„^[1])
• 2001 Unicode 3.1.0 (23 marca)
• 2002 Unicode 3.2.0 (25 marca)
• 2003 Unicode 4.0.0 (17 kwietnia)
• 2005 Unicode 4.1.0 (31 marca^[1])
• 2006 Unicode 5.0.0 (14 lipca^[1]) (ogÅ‚oszenie prasowe: 18 lipca)
• 2008 Unicode 5.1.0 (15 marca) (ogÅ‚oszenie prasowe: 4 kwietnia^[2])
• 2009 Unicode 5.2.0 (1 października^[1])

[edytuj] Relacje do UCS

• Unicode 1.1 ISO/IEC ≈ 10646-1:1993
• Unicode 3.0 ISO/IEC ≈ 10646-1:2000
• Unicode 3.2 ISO/IEC ≈ 10646-2:2001
• Unicode 4.0 ISO/IEC ≈ 10646-3:2003
• Unicode 5.0 ISO/IEC ≈ 10646-3:2003/Amd.2:2006
• Unicode 5.1 ISO/IEC ≈ 10646-3:2003/Amd.4:2008
• Unicode 5.2 ISO/IEC ≈ 10646-3:2003/Amd.6:2009

[edytuj] Wprowadzanie znaków Unicode

Typowe układy klawiatur udostępniają tylko niewielki zbiór znaków, na przykład standardowe polskie układy klawiatury zawierają wyłącznie polskie litery i znak euro, nie zawierają natomiast znaków cudzysłowu. Do wprowadzania znaków nieobecnych na klawiaturze można użyć jednej z poniższych metod:

• W systemie Windows NT, Mac OS X (od wersji 10.2) oraz w licznych dystrybucjach Linuksa (ze Å›rodowiskiem graficznym) dostÄ™pna jest tablica znaków, w której można wyszukać potrzebny znak, skopiować go do schowka, a nastÄ™pnie wkleić w program. W Systemach Windows 95, 98 i ME tablica znaków nie daje dostÄ™pu do wszystkich znaków Unicode.
• ZnajÄ…c numer pozycji znaku (czy to dziesiÄ™tny, czy to szesnastkowy), można wprowadzić ten znak na kilka sposobów (nie wszystkie programy obsÅ‚ugujÄ… wszystkie opisane tu sposoby):
  • TrzymajÄ…c naciÅ›niÄ™ty (lewy) Alt i wpisujÄ…c z klawiatury numerycznej numer dziesiÄ™tny tego znaku, po czym zwolnić klawisz Alt.
  • Wpisać numer szesnastkowy tego znaku, a nastÄ™pnie wcisnąć kombinacjÄ™ (lewy) Alt+x. Przed numerem szesnastkowym nie może być cyfra ani litera z zakresu a–f (gdyż zostanÄ… uznane jako część kodu, ewentualnie należy poprzedzić kod np. spacjÄ… lub uzupeÅ‚nić kod wiodÄ…cymi zerami, tak by liczyÅ‚ dokÅ‚adnie sześć pozycji).
  • TrzymajÄ…c naciÅ›niÄ™ty (lewy) Alt nacisnąć klawisz plus, wpisać numer szesnastkowy znaku, po czym zwolnić klawisz Alt. Metoda ta dziaÅ‚a w systemie Windows XP i nowszych.
  • TrzymajÄ…c naciÅ›niÄ™te klawisze Ctrl+Shift wpisać numer szesnastkowy znaku, a nastÄ™pnie puÅ›cić klawisze. Metoda ta dziaÅ‚a w Å›rodowisku GNOME. Od wersji GTK+ 2.10 należy nacisnąć Ctrl+Shift+u, wprowadzić kod szesnastkowy znaku, nacisnąć Enter.

Istnieją też programy do tworzenia własnych układów klawiatur, dzięki nim można podpiąć dowolny znak Unicode pod dowolną kombinację klawiszy (najczęściej wykorzystywana jest kombinacja AltGr+klawisz, gdzie AltGr to prawy klawisz Alt). Niektóre programy dla Windows pozwalają jedynie na wprowadzanie z klawiatury znaków istniejących jedynie w stronie kodowej właściwej dla języka klawiatury, np. w przypadku polskiego systemu Windows próba wpisania kombinacją AltGr+klawisz znaku nie istniejącego w stronie kodowej Windows-1250 nie da oczekiwanego efektu. Inne ograniczenie systemu Windows dotyka znaków o numerach z zakresu 160–255. Przytrzymanie wciśniętego klawisza Alt i wpisanie trzycyfrowego numeru z tego zakresu powoduje wstawienie znaku o tym numerze ze strony kodowej DOS właściwej dla języka klawiatury (w przypadku polskiej klawiatury będzie to znak ze strony kodowej CP852), zaś wpisanie numeru poprzedzonego zerem – znaku ze strony kodowej Windows (w przypadku polskiej klawiatury będzie to znak ze strony kodowej Windows-1250).

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów zwiÄ…zany z tematem:
Unicode

Zobacz w Wikiźródłach:
Lista znaków Unicode
Lista znaków według kodu

• Code 2000/2001/2002 – czcionka Unicode dla planów 0, 1, 2
• Konsorcjum Unicode, czyli strona domowa Unicode – tu znajduje siÄ™ opis standardu i wszelkie tabele
• Konsorcjum Unicode – tablice kodowe znaków
• DecodeUnicode – baza wiki znaków Unicode
• Unicode Technical Report #36 – aspekty bezpieczeÅ„stwa zwiÄ…zane z programowaniem Unicode